IDAZMENAREN EBALUAZIOA: TESTUAK ZUZENTZEKO IRIZPIDEAK

Testua: Istripua Herriko Bidegorrian

Ebaluazioaren zehaztapena

1. Egokitasuna: gaitasun soziolinguistikoa

Testuaren helburua / Gaiarekiko lotura: Testuaren helburua betetzen da. Zer gertatu den eta nola ondo azaltzen du Gai berdina jarraitzen du uneoro, testuan idazten duenak izenburuarekin konexioa dauka. Beraz, gaiarekiko lotura egokia

Bere expresio propioak “zer egingo diogu ba!”, sentimendu eta pentsamenduak erabili ditu, hauek puntuazio marka espezifikoekin konbinatuz (harridura ikurrak). Honekin, ondorioztatu dezakegu erregistro ez formala erabili duela.

Testuko ideia orokorrak objektiboak dira, baina, hainbat ideia subjektibo txertatzen ditu (bere sentimenduak, besteak beste: “oso triste geratu da”).

2. Kohesioa-koherentzia: gaitasun diskurtsiboa

Ideiak ondo antolatuta daude. Orden kronologiko bat jarraitzen dute testu osoan zehar, eta beraz, koherentzia bat dagoela esan dezakegu. Hala ere, “orain esan didate ez zela hiru aste 6 baizik!” esaldia ez dago oso ondo kokatuta eta ez du lotura askorik. Gainerako ideien artean kohesio bat dago eta hauek lotura dute beraien artean.

Lokailu eta antolatzaileen eskasia ikusten da, beraz, hauek gehiago erabili beharko lituzke.

Azkenik, testuaren egitura ona da, baina, ondorioa luzatu beharko litzateke.  

3. Morfosintaxia, lexikoa eta ortografia: gaitasun linguistikoa

Morfosintaxiari dagokonez, esaldi motzak eta zuzenak erabiltzen ditu. Hala ere, hitzen arteko espazioa hobetu beharko litzateke.

Erabiltzen duen lexikoa egokia da, orokorrean ez du akats larririk eta hitzak ez ditu gehiegi errepikatzen.

Puntuazioari dagokionez, modu egokian erabili ditu puntuak, komak eta harridura ikurra. Hala ere, ez du hitzen arteko espazioa errespetatu eta horrek irakurketa galarazten du.

Azkenik, ortografia akats larririk ez dagoen arren, hitz bat zuzendu beharko luke: “biziketa”. Bestetik, hitzen arteko espazioa handiagoa izan beharko litzatekeela uste dugu, horrek irakurketa ostopatzen duelako.

Nola hobetu? Elena Laiz-ek eta Daniel Cassany

Lehenik eta behin, guk isilean eta modu zainduan irakurri behar dugu dena; hau komenigarria da ikasleak testua idatzi duenean izatea, hau da, denbora gehiegi ez igarotzea idazmenetik zuzenketara arte. Testua hobetezeko, guk dena egin beharrean, pistak eman beharko ditugu, ikasleak zuzendu dezan. Adibidez, testuaren zati bat berriro irakurtzeko esan, ea ondo ulertzen duen galdetu, testu mota horretarako erabili duen erregistroa egokia iruditzen zaion  galdetu, hitz bat gehiegitan errepikatzen badu hiztegian sinonimo bat bilatzea… Hori aurrera eramateko, ikasleei gure oharrak irakurtzeko denbora eman behar diegu, sakon hausnartu dezaten.

Gure kasuan, ikasleak berri bat idatzi du, eta nahiko ondo dagoela iruditzen zaigu; hala ere, hurrengoa dio: “orain esan didate ez zela 3 aste 6 aste baizik!”. Esaldi horri buruz galderak egingo genizkioke, ea horrelako esaldi bat berri batean jartzea ondo iruditzen zaion, eta honela ez bada nola aldatuko luke… Hori egiteko beste estrategia bat binaka jartzea izan daiteke, batak besteari testua hobetzeko proposamenak eginez.

IDAZMENAREN ZAZPI HASTAPENAK

1. Eskolako ohiko jardueretan idazmena integratzea

Idazmena, idazteko tresna izateaz gain, gogoeta eta komunikazio tresna ere bada. Tresna hau egoera desberdinetan erabiltzen dugu, eta egoera horiek hiru talde desberdinetan banatzen dira:

1. Eskolako irakasagaiekin erlazionatutako jarduerak: Bertan genero diskurtsibo desberdinak lantzen dira; hala nola: narrazioa, ensaioa, deskribapena… Jarduera hauek gogoeta eta idazki lagungarriekin elkarlanean dabiltza.
2. Eremu kulturaleko jarduerak: antzerkiak, foroak, poemak irakurtzea, literaturarekin zer ikusia duten eskolaz kanpoko jarduerak…
3. Komunikazio pertsonal eta instituzionalekin zer ikusia duten jarduerak, non idazmena lantzen den: eskolako aldizkaria, kolaborazioak egunkarietan, gurasoekin jarduerak...

2. Idazmenaren irakaskuntzaren inguruko  jardueren bigarren helburu bat zehaztu : helburu diskurtsibo bat eta ikaskuntzaren helburu zehatz bat.

Testu konplexuak idazteko, genero diskurtsibo desberdinak ikasteko, jarduerak proposatu behar dira, eta ikas programazio edo jarduera horiek, bi helburu izan behar dituzte. Lehenengo helburua testuaren funtzioari bideratuta dago eta bigarrena aldiz, ikaskuntzaren edukietara.

Ildo horretatik, testuningurua kontuan hartu beharra dago eta baita  erregistro motak (formala, informala) ere, ez baita berdina alkate bati idaztea edo lagun talde bati idaztea.

Adibide bezala, iritzi artikulu bat idazterako orduan, hartzaileak, eskaintzen den informazioa, testua bideratuta dagoen testuingurua eta abar hartuko da kontuan.

3. Idazteko jarduera gero eta konplexuagoak proposatu ikasleek genero testualen inguruan aurrera egin dezaten

Hau sekuentziatzeko orduan, komenigarria da, kurtso bakoitzean genero testual bat lantzea baino, kurtso guztietan genero testual guztiak lantzea, maila ezberdinetan, noski.

4. Idaztea prozesu bat dela kontuan hartzea eta hori ikasleek ere ulertzea

Idaztea beste hainbat sub-prozesu eta jarduera eskatzen dituen prozesu konplexua da. Garrantzitsua da jakitea norentzat, zertarako eta zeri buruz idatziko den; hau da, idazlea testuinguruarekiko kokatzen da, komunikazio eremuarekiko, hain zuzen.

Testuaren planifikazioa ezarritako helburuen arabera egingo da.

Errebisioa egiteko ez dira pausu batzuk era linealean jarraitu behar, hau da, ez dira bata bestearen atzean egin behar, ordena bat jarraituz. Idazlea testua egiten ari den bitartean, testua errebisatzen du, amaituta ez egon arren.

Honek irakaslearen paperean eragin zuzena du: irakasleak esku-hartzeak egin ditzake ikaslea testua egiten ari den bitartean.  Izan ere, zuzenketa azkenean (testua bukatuta dagoenean) egiteak, ez dakar onura handirik ikaslearen idazteko ahalmenean.

5. Idazteko, hitz egin

Nahiz eta askotan idazleak bakarrik idazten imajinatzen ditugun, irudi hori ez da egia. Argitaratzen diren testu asko kolaborazio baten ondorioz sortuak izan dira. Eta, gainera, nahiz eta testuak pertsona bakar batek idatzi, normala da beste kide edo idazle batzuei erakustea, haien iritziak edota proposamenak jakiteko.

Beraz, hori kontuan hartuta, ezinbestekoa da ikasleek haien artean testuei buruz hitz egiteko egoerak sortzea. Ahozko interakzioa ezinbestekoa da idazten ikasteko.

Gainera, modu honetan eginez, ikasleek ez dute bakarrik irakaslea aditu moduan ikusiko.

6. Idazteko irakurri, irakurtzeko idatzi

Idaztearen eta irakurtzearen arteko erlazioak ez dira zuzenak ezta zentzubakarrekoak.

Ikaskuntza mesedetzen duena hizkuntza idatziarekin dagoen erlazioa da. Zaila da idazteko irakurtzea eta irakurtzeko idaztea banatzea.

7. Ikaslea gidatu

Testu konplexuagoetarako, irakaslearen gida ezinbestekoa da. Irakaslearen laguntzak askotarikoak izan daitezke: lehendabizi, helburu zehatz bat ezarri behar du. Prozesua ematen ari den bitartean, materialak, eskemak, pautak… ematen lagun dezake.

Ondo iruditzen zaigu txikitan izan ez dugun idazten ikasteko era bat delako, adibidez, guk bakarrik egin behar genituen testu idatziak, gure ideiak ezin genituen gainerako ikaskideekin partekatu. Horrek presioa eragiten zigun, askotan trabatuta geunden eta ezin genuen aurrera egin; aldiz, beste baten laguntza apur batekin traba horiek gainditzeko aukera izan genezakeen.

Bestetik, testu honetan ikusi dugunez, testu idatzi bat egiteko pausual ez dira linealak izan behar. Gure eskola garaian, testuak idazteko ideia asko genituen, baina pausuak (lehenengo ideia nagusiak atera, gero eskema bat egin, bukatzean errebisatu…) ordena jakin batean jarraitu behar genituenez, horiek garatzea askoz zailagoa egiten zitzaigun.

LH EUSKARA ARLOKO TESTU LIBURUA

Maila: 5. maila

Izena: Euskara 5º

Argitaletxea: ANAYA

https://www.blinklearning.com/coursePlayer/librodigital_html.php?idclase=23427590&idcurso=514640

a) “Informazioa berreskuratzeko” galderak: Galdera hauen bidez irakurritako testuaren gaineko informazio puntuala izanen dugu. Horrela egiaztatuko dugu irakurleak testuaren gaineko aski informazio ote duen. Esate baterako: narrazio testuetan, pertsonaiak zein diren; jarraibideak emateko testuetan, ekintza bat zer hurrenkeratan egin behar den; azalpen testuetan, animalia batek zer ezaugarri dituen; testu deskribatzaileetan, pertsona fisikoki nolakoa den... Honako hauek adibide batzuk besterik ez dira. Galderak bi motatakoak izan daitezke: hitzez hitz ulertzekoak edo informazio baliokidea bilatzekoak.

1. Galdera: aukeratu esaldi zuzena

• Simon, Maurizio, Bruno, Romualdo, Sigfrido…

1. Rominaren etxera joan ziren
2. Karlosen etxean bizi  ziren
3. bisitan joan zitzaizkion Karlosi

• Karlos sendatu eta eskolara itzuli zenean…

1. pilotatxo bat zuen buruan
2. egitasmo zehatz bat zuen buruan
3. izar bat zuen buruan

• Karlos prest zegoen agenda zabaldu eta…

1. eskolako lanak egiteko
2. azterketaren eguna eta ordua apuntatzeko
3. hainbat sekretu kontatzeko

2. Galdera: Erantzun galderei

• Zertarako jaurti dio paperezko pilotatxoa Karlosek Rominari?
• Zer kontatu nahi dio?
• Zer gertatu zaio Karlosi parkera heltzean?

b) “Ulermen globalerako” galderak: Galdera hauei erantzun ahal izateko testua sakonago ulertu behar da. Irakurleak argudioaren haria zein den antzeman behar izan du eta funtsezkoaren ideia globala izan. Esate baterako: narrazio testuetan, tramaren funtsa; azalpen estuetan, sustraiko eta funtsezko ideiak; jarraibideak emateko testuetan, ekintza baten sekuentzia oso eta globala; testu deskribatzaileetan, pertsonaia baten alderdi fisiko eta psikologikoen ikuspegi osoa. Ulermena sakonagoa eta koherenteagoa izanen da.

• Nork kontatzen du istorioa?

c) “Interpretaziorako” galderak: Galdera hauen bidez balioesten da irakurleak pertsonaien arteko harremanak ulertzen ote dituen; narrazio testuetan, pertsonaien eta ekintzen artekoak; azalpen testuetan, elementuen, egoeren, gertakarien eta abarren artekoak; testu deskribatzaileetan, ezaugarriak eta harremanak inferituz, hitzez hitz deskribatutakotik haratago joateko aukera ematen dutenak; jarraibideak emateko testuetan, esan gabekoa ondorioztatzea, ekintzen sekuentzia ulertzeko beharrezkoa bada ere, etab. Hitzez hitzeko ulermenaren ikuspegia baino haratago joateko aukera dugu. Hortik datorkio balioa irakurketari.

5. Galdera: azaldu

• Zenbat pertsonaia daude ipuinean?
• Zein da garrantzitsuena? Zergatik?
• Nolakoak dira Karlos eta Romina?

d) “Edukiaren hausnarketari eta balioespenari” buruzko galderak: Galdera hauen bidez balioesten da, ulermenetik abiaturik eta hausnarketaren bidez, norberak testuaren aurrean hartuko duen rola. Ulermen lanak zabaltzeko aukeratzat har daiteke. Esate baterako: galdetzen da istorio batek egiazkoa izateko duen itxuraz; irakurleak pertsonaiei buruz zer iritzi duen; irakurleak zer eginen lukeen halako zerbait gertatu izan balitzaio, etab.

6. Galdera: Eman zure iritzia

• Gustatu al zaizu irakurgaia? Zergatik?
• Sinesgarria iruditzen al zaizu?
• Nola amaituko ote da guztia?

e) “Formaren gaineko hausnarketari eta balioespenari” buruzko galderak: Galdera hauek informazioa ekarri nahi dute irakurleak testua hobeki uler dezan laguntzen duten testuzko seinaleetatik informazioa ateratzeko duen gaitasunaz. Esate baterako: jakin nahi da ea ikasleak konturatzen ote diren “Behin batean...” hasiera duen testua ipuin bat dela edo marratxoek pertsonaien arteko elkarrizketa markatzeko balio dutela, etab. Horren ondoren, prozesuak eta horiekin lotutako estrategiak deskribatu dira koadro batean eta, orobat, proba bakoitzean sar daitezkeen galdera motak:

Galdera (asmatua): Zer testu mota da? Markatu erantzun egokia

• Deskribapen testua
• Azalpen testua
• Narrazio testua
• Argudio testua

AHOZKOTASUNA EBALUATZEKO IRIZPIDEAK

Jarraian, lau gaitasun hauek egokitasunez erabiltzeko sortu diren ebaluazio irizpide desberdinak aurkezten dizkizuegu. Hauek Pello Akizu Lizarzuren "Ahozkotasuna ebaluatzeko argibide eta trasnak" artikulutik atera ditugu, besteak beste.

1. Komunikazio egoerara egokitzea → Gaitasun soziolinguistikoa

- Testuingurua kontutan hartzea: solaskidea(k), hizkuntza mota, diskurtso mota...

- Solaskideen izaerara moldatzea

- Komunikazio konkretu baten helburua zein den jakitea

- Tonu eta abiadura egokia erabiltzea hitz egiterakoan

- Jarrera fisiko on bat izatea solasaldiaren aurrean

- Egoerara moldatzen jakitea

- Hizketaldiaren denbora kontrolatzea

- Solaskideak esaten dizuna ulertzea

- Hitz egiteko ausardia izatea

- Elkarrizketan esku hartzeko jarrera izatea

2. Koherentzia eta kohesioa → Gaitasun diskurtsiboa

- Testu bat eraikitzeko gaitasuna

- Testu egitura eta genero egokiak erabiltzea

- Testuko ideiek konexio eta koherentzia egoki bat izatea:

- Testuak lotura semantiko eta pragmatiko zuzena izatea

- Ideia multzo baten elementuen arteko armonia egotea

- Kontraesanik gabeko testua izatea

- Gramatikaren lotura egokia izatea

- Konektoreak erabiltzea

- Testu ulergarri, zuzen eta zentzudun bat sortzea

3. Morfosintaxia, lexikoa eta ahoskapena → Hizkuntza gaitasuna

- Lexiko egoki bat izatea

- Esaldien forma eta egitura egokia izatea

- Hitzen eta esaldien ahoskapena ondo egitea

- Hizkuntza egokitasunez erabiltzea inguruaren arabera

- Hitz egiten ari zaren hizkuntzaren arauak egokitasunez betetzea

4. Hizkuntzaz kanpokoa → Estrategia gaitasuna

- Sortu ahal diren oztopoak gainditzea

- Esaldi mota asko erabiltzea gauzak argi uzteko

- Esamolde eta baliabide desberdinak erabiltzea

- Hizketaldiaren zuzenketak egitea

- Behar adina informazio erabiltzea diskurtsoa sortzeko

- Galderak egitea bere diskurtsoa aberasteko

- Laguntza eskatzea hizketaldia hobezeko

- Kodeak ez nahastea

- Entzuleen ulermen maila kontrolatzea, eta bertatik abiatuz egoerarekiko diskurtso egoki bat sortzea: ulertzen diotela egiaztatzea

- Jakintza partekatzea

- Dagokion gaiari lotutako diskurtsoa sortzea

236/2015 DEKRETUA

 1. SARRERA BIKO TAULA:

HELBURUAK	EBALUAZIO IRIZPIDEAK
Hizkuntzaren zenbait erabilera-eremutan sortutako ahozko, idatzizko eta ikus-entzunezko diskurtsoak ulertzea eta interpretatzea, zenbait motatako komunikazio-egoerei aurre egiteko.	Harreman interpertsonaletan, hedabideetan eta hezkuntzan sarri-sarri agertu ohi direnen moduko euskarri eta genero desberdinetako ahozko testuak ulertzea (ikaslearen bizipenetatik gertuen daudenak, batik bat), eta horretan, testuen zentzu orokorrari igartzea, ideia nagusiak eta bigarren mailako ideiak ondo bereiziz eta kasuan-kasuan lortu beharreko helburuak erdiesteko informazio pertinentea hautatuz.
Norberaren esperientziatik gertueneko esparruetan eraginkortasunez, errespetuz etaelkarrekin lan egiteko gogoz bai ahoz eta bai idatziz komunikatzeko gai izatea, unean uneko komunikazio-premiei behar bezala erantzuteko.	Harreman interpertsonaletan, hedabideetan, hezkuntzan eta literaturan sarri-sarri agertu ohi direnen moduko euskarri eta genero desberdinetako ahozko testu soil-soilak sortzea norbaiten laguntzarekin, eta horretan, bai ikus-entzunezko teknologia berriak, bai IKTak eta bai hitzezko zein hitzik gabeko baliabideak txukun eta egoki erabiltzea.
Hizkuntzen erabileraren oinarrizko konbentzio eta arauei buruz gogoeta egitea, eta kon­bentzio zein arauok behar bezala aplikatzea, testuak ulertzeko eta sortzeko prozedura nagusiak aintzat hartuta.	Eguneroko egoera interaktiboetan parte hartzea, eta horretan, komunikazio-trukearen oina­rrizko arauak errespetatzea.
Hainbat generotako literatura-testuak irakurtzea eta entzutea, eta, hala, literaturaz gozatzen ikastea, horrek sentsibilitate estetikoan aurrera egiteko, norberaren hizkuntza-ondarea aberasteko eta identitate kulturala eraikitzeko aukera ematen duen aldetik.	Harreman interpertsonaletan, hedabideetan, hezkuntzan eta literaturan sarri-sarri agertu ohi direnen moduko idatzizko testu soil-soilak paperean nahiz euskarri digitalean sortzea norbaiten laguntzarekin.
Eskolako eta norbera bizi den inguruneko hizkuntza-aniztasuna aintzat hartzea, aniztasun horrekiko jarrera positiboa barneratzeko, eta hizkuntzak komunikaziorako baliabide eraginkortzat eta kultura-ondaretzat hartzea, portaera linguistiko enpatikoak garatzeko eta euskara eguneroko bizitzan erabiltzeko.	Testu, enuntziatu eta hitzak elkarrekin alderatu eta transformatu, eta hizkuntza-sistemari etahizkuntzaren erabilera-arauei buruz gogoeta egiteko gai izatea, eta ezaguera horiek ulermen arazoak konpontzeko eta testualizazio- eta berrikusketa-prozesuak hobetzeko erabiltzea.
Informazioaren eta komunikazioaren teknologiak gero eta autonomia handiagoz erabiltzea, informazioa lortzeko, eta elkarrekin komunikatzeko eta kooperatzeko.	Zikloan zehar landutako oinarrizko terminologia linguistikoaren berri jakitea, eta terminologia hori testuak ulertzearekin eta sortzearekin lotutako hizkuntzaren erabilerari buruzko jardueretan erabiltzea.
Norbaiten laguntzarekin norberaren ikaskuntza-prozesuez gogoeta egitea, beste hizkuntza eta ikasgai batzuetan ikasitako komunikazio-ezaguerak eta -estrategiak transferitzeko, eta norberaren ikaskuntza-gaitasunean konfiantza izatea, komunikaziorako konpetentzia hobetzeko.	Irakurtzeko ohitura izatea, eta literatura gozamen-iturritzat eta mundua ezagutzeko bidetzat hartzea.
	Gai izatea bai haur-literatura klasikoko eta bai gaur egungo haur-literaturako testuak uler­tzeko eta erreproduzitzeko, eta horretan, ahozko nahiz idatzizko literaturari eta konbentzio literario espezifikoei buruzko norberaren ezaguerak erabiltzea.
	Norberaren inguruan hitz egiten diren hizkuntzak identifikatzea eta balioestea.
	Norberaren ikasgelako, eskolako eta etxe inguruko errealitate linguistikoa zein den jakitea, eta errealitate linguistiko hori balioestea.
	Ohitura eta jokabide linguistiko asertibo eta enpatikoak hartuz joatea, eta eskolan euskaraz hitz egitearen aldeko jarrera izatea.
	Informazioa bilatzeko, hautatzeko, kudeatzeko eta komunikatzeko prozesuan, norbaiten laguntzarekin informazioaren teknologiak erabiltzeko gai izatea, eskolan egunero sortzen zaizkion premiei aurre egiteko.
	Gai izatea bere ikaskuntza linguistikoaz gogoeta egiteko, eta horretan, norberaren ikas­kuntza-gaitasunean konfiantza izatea, horrela nork bere burua erregulatzen ikasteko.

2. Curriculumaren arabera, zertarako izan behar dira gai ikasleak?

Curriculumaren arabera, ikasleak gai izan behar dira hitzezko eta idatzizko testuak, euskaraz, gaztelaniaz eta atzerriko hizkuntza batean edo gehiagotan, bizitzako egoera guztietan egoki, eraginkortasunez eta hizkuntza-aniztasuna errespetatuz erabiltzeko. Era berean, literatura-hezkuntza lantzea dakar konpetentzia honek, nork bere burua eta ingurunea hobeto ezagutzeko. Hauek dira osagaiak:

1) Hainbat esparrutako hitzezko, idatzizko eta ikus-entzunezko testuak ulertzea eta jarrera kritikoz balioestea.

2) Eremu pertsonal, sozial edo akademikoei dagozkien hitzezko, idatzizko eta ikus-entzunezko testuak eraginkortasunez sortzea.

3) Hizkuntzen erabilera-arauak eta hizkuntza-sistemari buruzko jakintza erabiltzea ahozko eta idatzizko testuak sortzeko eta ulertzeko.

4) Literatura-testuak interpretatzea eta balioestea (eta horren helburua izango da mundua ulertzea, literatura-ondarea banako pertsonen eta giza taldeen esperientzia sinbolizatzeko modua dela balioestea, norberaren kultura-nortasuna eraikitzea, inguruneko nortasun eta aniztasun kulturala errespetatzea eta sentsibilitate estetikoa lantzea).

5) Gizarteko hizkuntza- eta kultura-aniztasuna onartzea eta balioestea.

3. Ados zaudete curriculumak azaltzen dituen helburuekin? zergatik?

Curriculumak aipatzen dituen helburuak zazpi dira guztira, eta hauek ingurua, inguruaren ohiturak, ingurarekiko harremana, inguruarekiko komunikazioa eta komunikatzeko erabiltzen ditugun tresnez (teknologia berriak, adibidez) hitz egiten dute batez ere.

Kontzeptu guzti hauek pertsona bat bere inguruko gizartean askatasunez moldatzeko beharrezkoak direla uste dugu, beraz, ados gaude proposatzen diren helburuekin.

Testuak eta diskurtsoak komunikazioaren oinarri dira, eta komunikazioa gizartea mugiaraztean duen funtsezko faktorea da. Hori dela eta, ahozko zein idatzizko diskurtsoak ikastea eta ulertzea beharrezkoa da gizarte honetako egoerei aurre egiteko. Hala ere, egoera hauek desberdinak izango dira uneoro, eta beraz, nahitaezkoa da uneak uneko komunikazio premiei egokitasunez erantzuten jakitea. Errezpetuz eta elkarlanean aritzeko gogoz beti ere.

Bestetik, hizkuntza komunikazioaren oinarria da, eta beraz, honen arauak ikasi behar dira, hizkuntzaren erabilpen on bat egin dezagun. Honi esker, mota askotako testu eta diskurtsoak sortu daitezke, eta beraz, curriculumean toki garrantzitsu bat duela deritzogu.

Gizarte bakoitzak bere ezaugarrik eta ohiturak ditu. Gizakia bere inguruan eroso eta integratuta sentitu behar da, eta horretarako, inguruaren jatorria zein den jakiteak asko laguntzen du: kultura ondarea, hizkuntza-ondarea, hizkuntza-aniztasuna, komunikatzeko baliabideak, literatura... Honela, ikasleak integratuago sentituko dira gizartearen barnean, eta bertako hizkuntza, kasu honetan euskara, normaltasun handiagoz erabiliko dute.

Azkenik, proposatzen den helburuetariko bat teknologia berrien erabilpena eta honek ematen duen autonomia da. Gizartea etengabe doa aurrea, modu oso azkarrean eboluzionatzen du, eta teknologia berriak eboluzio horren parte dira. Horregatik, hauek umeen eguneroko bizitzan integratzea garrantzitsua ikusten dugu. Modu honetan umeak informazioa eskuragarriago izango dute, eta autonomoagoak bihurtuko dira.

Hizkuntzan ikasteari esker, ikasleak hizkuntza guztiek gauza komun batzuk dituztela konturatu behar dira. Hizkuntza batetik bestera komunikazio ezaguerak eta estrategiak transferitu daitezke, eta ikaslea horren jabe izan behar da. Honela, errazagoa izango zaio beste hizkuntza batzuk ikastea, ingelesa adibidez.